دستورالعمل‌های فنی برای پاشش فضایی در کنترل ناقلین

پاشش فضایی فناوری‌ای برای کنترل آفات است که حشره‌کش‌ها را به ذرات اتمی بسیار ریزتر از ۵۰ میکرون (μm) تبدیل می‌کند؛ این ذرات قادرند مدت طولانی‌تری در هوا معلق بمانند و با تماس مستقیم با حشرات پروازکننده مانند پشه‌ها و مگس‌ها در حین پرواز، به‌سرعت آن‌ها را از بین ببرند.

ویژگی‌های اصلی آن عبارتند از: تولید ذرات بسیار ریز، اثر سریع خاموش‌کنندگی (Knockdown)، و فعالیت باقی‌مانده بسیار ناچیز یا عدم وجود آن. این ذرات مانند دود یا مه، می‌توانند مدت طولانی‌ای در هوا معلق بمانند و به‌طور مؤثر در شکاف‌ها و فضاهای پنهان نفوذ کنند. این روش از طریق هر دو مکانیسم تماسی و گازی (فومیگاسیون)، حشرات بالغ پروازکننده را به‌سرعت خاموش می‌کند. این روش به‌عنوان یک روش کنترل حشرات با اثر سریع شناخته می‌شود و به‌طور گسترده‌ای در هتل‌ها، رستوران‌ها، سوپرمارکت‌ها، انبارها، مجتمع‌های مسکونی، پارک‌ها، خیابان‌ها، مزارع دامی و همچنین در شرایط اضطراری برای کنترل پشه و مگس در دوره شیوع بیماری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۰۱ دو نوع اصلی پاشش فضایی

• پاشش حجم بسیار کم (پاشش سرد / ULV)

  پس از ترکیب پرمترین با S-بیوالِترین، فرمولاسیون در دمای عادی توسط دستگاه پاشش حجم بسیار کم اتمیزه می‌شود. اندازه قطرات معمولاً ۵ تا ۳۰ میکرومتر است که تأثیر قابل توجهی بر روی دید ایجاد نمی‌کند. این روش برای کنترل پشه‌ها، مگس‌ها و سوسک‌ها در محیط‌های داخلی، خیابان‌های شهری و مناطق مرتبط با مواد غذایی مناسب است.

• پاشش حرارتی

  در پاشش حرارتی، عامل پاشش حرارتی در دستگاه پاشش حرارتی تزریق شده و مایع در دمای بالا تبخیر شده و سپس به قطراتی شبیه به مه تبدیل می‌شود. در مقایسه با پاشش ULV، پاشش حرارتی قطرات ریزتری تولید می‌کند که قابلیت نفوذ بالاتری دارد و بنابراین برای محیط‌های پیچیده بیرونی مانند پوشش گیاهی متراکم، فاضلاب‌ها و زیرزمین‌ها مناسب است.

۰۲ سناریوهای کاربردی معمول پاشش فضایی

با توجه به مزایای آن از جمله اثر سریع، پوشش گسترده و قابلیت انتشار قوی، پاشش فضایی به‌طور گسترده‌ای در کنترل آفات به‌منظور حفظ سلامت عمومی و مدیریت حرفه‌ای آفات استفاده می‌شود.

• کنترل اضطراری پشه‌ها در دوره شیوع بیماری‌ها

در دوره شیوع بیماری‌های منتقله توسط پشه مانند دانگی، ویروس زیکا و چیکونگونیا، مراجع بهداشت عمومی اغلب پاشش گسترده ULV یا ایجاد مه گرم در مناطق تحت تأثیر — از جمله خیابان‌های محله‌ها، مناطق پوشش گیاهی پارک‌ها، سیستم‌های زهکشی و اطراف ساختمان‌ها — را انجام می‌دهند. هدف این اقدام، کاهش سریع جمعیت پشه‌های بالغ و قطع زنجیره انتقال بیماری است.

• کنترل حشرات پروازی در محیط‌های داخلی

رستوران‌ها، کارخانه‌های غذایی، آشپزخانه‌های مرکزی، انبارها و اماکن تجاری اغلب نیازمند مدیریت دقیق و سخت‌گیرانه حشرات پروازی هستند. درمان‌های ULV با مه سرد قادرند فضاهای داخلی بزرگ را به‌سرعت پردازش کنند.

در مزارع دام، مگس‌ها و پشه‌ها نه‌تنها بر سلامت حیوانات تأثیر می‌گذارند بلکه ممکن است بیماری‌ها را نیز منتقل کنند. این روش تبخیر حرارتی (فُگینگ حرارتی) به‌دلیل قابلیت نفوذ بالاتری که دارد، به‌طور رایج استفاده می‌شود و به‌صورت مؤثری مناطقی مانند انبارهای خوراک دام، شیارهای فاضلاب، گوشه‌های ساختمان‌های نگهداری دام، مناطق مرطوب و محیط‌های سایه‌دار را پوشش می‌دهد؛ بنابراین به کاهش خطر انتقال بیماری‌های منتقل‌شونده توسط ناقلین کمک می‌کند.

۰۳ درک صحیح از پاشش فضایی

اگرچه پاشش فضایی باعث افتادن سریع حشرات می‌شود، اما این روش «راه‌حل جهانی» محسوب نمی‌شود.

پاشش فضایی عمدتاً روی حشرات بالغ پروازکننده تمرکز دارد و اثر محدودی بر تخم‌ها، لاروها و مکان‌های تکثیر پنهان دارد. در مقایسه با پاشش باقی‌مانده، پاشش فضایی معمولاً تنها کنترل کوتاه‌مدتی ایجاد می‌کند. در محیط‌های باز، عواملی مانند باد، دما، رطوبت و نور ماوراءبنفش ممکن است همه‌ی آن‌ها بر پراکندگی قطرات و مدت زمان اثرگذاری تأثیر بگذارند.

بنابراین، پاشش فضایی باید به‌عنوان یک ابزار مهم کنترل آفات در نظر گرفته شود، نه به‌عنوان یک راه‌حل بلندمدت مستقل.

مدیریت بلندمدت واقعاً مؤثر آفات نیازمند ترکیب چندین اقدام است، از جمله مدیریت بهداشت محیطی، حذف مکان‌های تکثیر آفات، مدیریت پسماند و سایر راهبردهای کنترل یکپارچه. تنها با ایجاد یک سیستم جامع مدیریت یکپارچه آفات می‌توان به نتایج ایمن‌تر، دوستدار محیط‌زیست‌تر و پایدارتر در زمینه کنترل آفات دست یافت.